Endoskopi Raporunuza Göre Kurulan Mide Beslenme Danışmanlığı

Ben Dyt. Şeyda Ertaş. Gastrit, reflü ve ülser tanısı almış yetişkinlerle tamamen online çalışıyorum. Danışanlarım bana çoğunlukla elinde bir endoskopi raporu, birkaç aydır kullandığı bir asit baskılayıcı ve "ne yesem yanıyor" cümlesiyle geliyor. Başvuruların büyük kısmında aynı iki eksik çıkıyor: ilaç saati ile öğün saati birbirine hiç ayarlanmamış oluyor, akşam yemeği de yatağa girmeden çok kısa süre önce yeniyor. Şikayet günlüğü tutmaya başlayan danışanlarda ilk 2 haftada genelde şu çıkıyor: yanmanın suçlusu sanılan besin değil, o besinin yendiği saat ve porsiyon.

Kimlerle Çalışıyorum, Kimlerle Çalışmıyorum?

• Gastrit, reflü (GERD), peptik ülser ya da fonksiyonel dispepsi tanısı almış yetişkinler.
• H. pylori eradikasyon kürü sürerken öğün ve ilaç düzenini oturtmak isteyenler.
• Hiatal herni veya Barrett özofagusu nedeniyle yılda 1 kez endoskopiyle izlenenler.
• Uzun süredir asit baskılayıcı kullanıp B12, demir ve magnezyum tarafını izletmek isteyenler.

Herkesle çalışmıyorum. Kusmukta kan, siyah katran renkli dışkı, yutma güçlüğü ya da istemsiz kilo kaybı varsa program beklemeye alınır; önce endoskopi ve hekim değerlendirmesi gerekir. Tanısı ve hekim takibi olmayan kişilere program yazmıyorum, teşhis koymak benim işim değil. İlacın yerine beslenme arayanlarla da yola çıkmıyoruz. 18 yaş altı ve gebelik ayrı protokol ister.

Gastrit, Reflü ve Ülserde Planda Ne Değişir?

Üçü aynı kefeye konmaz. Reflüde asıl kaldıraç zamanlama ve porsiyon hacmidir; planın omurgasını son öğünün saati ile akşam tabağının küçültülmesi kurar. Tetikleyici listesi kişiden kişiye değişir, ayrıntılı besin dökümünü reflüye iyi gelen besinler yazısında topladım.

Gastritte iş asit uyaranını azaltmaya kayar. Yemeğin sıcaklığı, kıvamı, çiğneme süresi ve günlük kahve miktarı burada porsiyon büyüklüğünden daha çok fark yaratıyor. Haftalık kurgunun örneği gastrit diyeti ve haftalık liste yazısında duruyor.

Ülserde yaranın kapanmasını hekiminizin verdiği asit baskılayıcı ve gerekiyorsa H. pylori eradikasyonu belirler. Benim üstlendiğim kısım ağrısız yiyebildiğiniz aralığı genişletmek, kilo kaybını durdurmak ve mikro besin açığını kapatmak. Örnek menüye ülser diyeti ve örnek menü yazısından bakabilirsiniz.

Tablolar sık sık iç içe geçer. H. pylori gastriti başlatır, gastrit ülsere dönebilir, ülser döneminde kullanılan ilaçlar reflüyü belirginleştirir. Aynı kişide iki tablo birden varsa plan tek bir sıraya göre kurulur; hangisinin baskın olduğunu endoskopi raporu ile şikayet günlüğü birlikte söyler.

Süreç Endoskopi Raporunuzla Başlıyor

WhatsApp üzerinden başvurunuzu ücretsiz iletebilirsiniz; ilk talebinizi asistanımız alır. Endoskopi raporunuzu, son kan tahlillerinizi (hemogram, B12, demir, ferritin, D vitamini) ve reçeteli ilaç listenizi gönderiyorsunuz; bunlara 1 haftalık kısa bir şikayet günlüğü ekleniyor. Anamnez değerlendirmesinde hiçbir şey reçete edilmez, hiçbir doz değiştirilmez. Yalnızca tablonun bu programa uyup uymadığına birlikte karar veriyoruz. Alarm belirtisi çıkarsa program açılmıyor, sizi doğrudan hekime yönlendiriyorum.

Program başladıktan sonra 2 haftada bir sesli görüşme yapıyoruz. Aradaki günlerde öğün fotoğraflarınız ve şikayet notlarınız WhatsApp'tan geliyor; tetikleyici testini masa başında değil, o kayıtlar üzerinden yürütüyorum. Şüpheli besin 2 hafta çıkarılıyor, sonra tek tek geri deneniyor.

Danışmanlıkta Neler Var?

• Öğün saatleri ilaç saatlerinize göre kurulmuş kişiye özel beslenme programı.
• Fotoğraflı öğün analizi ve buna dayanan tetikleyici haritası.
• 2 haftada bir sesli görüşme, arada WhatsApp üzerinden iletişim.
• Vücut ölçüm takibi ve mideyi zorlamayan tarifler.

Paketler yalnızca süre bakımından ayrışıyor. Görüşme sıklığı hepsinde aynı, kapsam da öyle; seçim tamamen kaç hafta birlikte çalışacağımıza bağlı. Şişkinlik ve dışkılama düzeni ön plandaysa süreç mide değil bağırsak başlığından yürüyor, bunu anamnez değerlendirmesinde ayırıyoruz.

İlaç Saatleri ve Beslenme Nasıl Uyumlanır?

• Emilim takibi: Uzun süreli asit baskılayıcı kullanımı B12, magnezyum ve kalsiyum emilimini düşürür, antasitler demir emilimini bozar, sukralfat aç karnına alınır. Değerleri izliyor, sapma görürsem hekiminize yönlendiriyorum; ülserde demir düşüklüğü kanama kaynağının araştırılmasını gerektirebilir.
• Doz sınırı: Doz kararı hekiminizindir. İlacınızı kendi kararınızla kesmeyin, ani bırakma asit salgısında geri tepmeye yol açar. Benim işim ilacın etkisini bozmayan bir öğün düzeni kurmak: proton pompa inhibitörleri kahvaltıdan 30-60 dakika önce aç karnına alındığında işini daha iyi yapıyor, oysa danışanların çoğu ilacı yemekle birlikte içiyor.
• Eradikasyon dönemi: 14 günlük kürün yarıda kalmaması esas hedef. Bulantı, metalik tat ve ishali hafifletecek bir menü kuruluyor; probiyotik ve fermente ürün saatleri antibiyotik saatlerine göre ayarlanıyor.
• Takviye kararı: Otomatik takviye önermiyorum. Karar kan değerleriniz ve kullandığınız ilaçlarla birlikte veriliyor; kan sulandırıcı kullananlarda ve safra kesesi taşı olanlarda kurkumin önerilmez.
• Doku geçişi: Ağrılı dönemde yumuşak dokulu, ılık ve küçük porsiyonlu öğünlerle başlıyoruz. Şikayet geriledikçe normal dokuya kademeli dönülüyor, kısıtlama kalıcı hale getirilmiyor.