Bulimia Nervozada Beslenme: Öğün Düzeni ve Diyetisyen Desteği

Bulimia nervozada beslenme desteğinin odağı, düzenli ve yeterli yemeyi yeniden kurmaktır. Öğünleri telafi amacıyla atlamak, besinleri giderek daha fazla yasaklamak veya her gün yeni bir diyet denemek yerine, size uygun bir yeme düzeni üzerinde çalışılır. Düzenli yeme ve katı beslenme kurallarını ele alma, bulimia tedavisinin parçalarıdır. [1]

Bulimia, kontrol kaybıyla yaşanan yeme atakları ve bunları telafi etmeye yönelik davranışlarla ilişkili bir yeme bozukluğudur. Beslenme danışmanlığı, hekim değerlendirmesi ve ruh sağlığı tedavisiyle birlikte yürütülür. Kilonuzun dışarıdan nasıl göründüğü, desteğe ihtiyacınız olup olmadığını belirlemez. [3]

Öğün düzeni nasıl planlanır?

İlk görüşmede gününüzün hangi saatlerinde yemek yiyebildiğiniz, hangi öğünlerin atlandığı ve nerelerde zorlandığınız konuşulur. Plan, uyanma saatinize, işinize veya okulunuza ve beslenme gereksiniminize uyarlanır. Başlangıçta açlık ve tokluk sinyallerini yorumlamak zor olabilir; yalnız acıkmayı beklemek yerine ekibinizle belirlediğiniz düzeni izlemek yardımcı olabilir. [7]

Bir sonraki görüşmeye hazırlanırken şu noktaları not alabilirsiniz:

• Yemek yemeyi ertelediğiniz zamanlar ve o sırada neler olduğu.
• Hazırlamakta veya yanınızda taşımakta zorlandığınız öğünler.
• Yemek sırasında ve sonrasında yaşadığınız düşünceler, duygular ve destek ihtiyacı.
• Planın işlemesini kolaylaştırabilecek bir alışveriş, hazırlık veya birlikte yeme seçeneği.

Notların biçimini diyetisyeninizle kararlaştırın; görüşmeyi ayrıntılı bir kalori hesabına dönüştürmeniz gerekmez. Depresyon da yemek hazırlamayı güçleştiriyorsa, hazırlaması kolay öğün örnekleri kişisel planınıza uygun alternatifler bulurken fikir verebilir.

Bulimia nervozada ne yemeli? Öğün örnekleri

Beslenme planı tek bir “iyileştirici” yiyeceğe dayanmaz. Ekmek, pirinç veya makarna gibi enerji kaynakları; yumurta, yoğurt, et veya baklagil gibi protein kaynakları; yağlar, sebze ve meyveler günün beslenmesi içinde yer bulabilir. Özel gereksinimleriniz için çeşit ve miktarı diyetisyeninizle belirleyin. [4] [7]

Örneğin yumurtalı ekmek ve meyve, yoğurtla birlikte bir baklagil yemeği ve pilav, ya da peynirli bir sandviç ve yanına seçtiğiniz tamamlayıcılar diyetisyeninizle öğün planlarken değerlendirebileceğiniz örneklerdir. Bunlar porsiyonu veya günün tamamını belirleyen bir tedavi menüsü değildir. Sevdiğiniz ve erişebildiğiniz yemekler üzerinden plan kurmak, her gün farklı bir “bulimia diyeti” arama yükünü azaltabilir.

İyileşme öğünü denildiğinde belirli bir tariften çok, kişinin gereksinimini karşılayan ve düzenli yeme planında yer alan öğün anlaşılmalıdır. Herkes için tek bir en iyi öğün veya internetten aynen alınabilecek liste yoktur. [7]

Besin yasakları ve kilo alma korkusu nasıl ele alınır?

“Ekmek yersem kontrolümü kaybederim” veya “tatlı yediğim için sonraki öğünü hak etmiyorum” gibi düşünceler varsa, bunları tedavi ekibinizle paylaşın. Aşırı kısıtlama ve bedenle ilgili kaygılar, bulimia tedavisinde üzerinde çalışılan konulardır. Bir yiyeceği yemiş olmanız, sonraki öğünü ceza gibi azaltmanız gerektiği anlamına gelmez. [1]

Besinlerle yeniden rahat hissetmek zaman alabilir. Kaygı duyduğunuz yiyecekleri ve planın nerede zorlaştığını konuşarak ilerleyin. Tıbben gerekli bir kısıtlama veya alerji varsa uyarlama yapılır; kişisel planınızın yeterliliği ve esnekliği birlikte değerlendirilir. [7]

Yemek sırasında ve sonrasında nasıl destek alınabilir?

Güvendiğiniz biriyle yemek yemek veya sonrasında birlikte sakin bir etkinlik planlamak destek sağlayabilir. Ne tür bir eşliğin size iyi geleceğini önceden konuşun. Yakınınız yardımcı olmak istiyorsa alışverişi paylaşabilir, yemek hazırlığına katılabilir veya sizi yargılamadan dinleyebilir. [2] [3]

Bir öğün zor geçtiğinde durumu saklamak yerine ekibinize anlatın. Sonraki adımı tedavi planınıza göre birlikte belirleyin. Ağırlık, beden görünümü veya “irade” üzerinden yapılan yorumlar yerine, hangi desteğe ihtiyaç duyduğunuzu konuşmak için alan açın.

Diyetisyen beslenme tedavisinde ne yapar?

Diyetisyen beslenme öykünüzü, yeterli beslenmenizin önündeki güçlükleri ve günlük öğünlerinizi değerlendirir. Ruh sağlığı uzmanı yeme bozukluğuyla ilişkili düşünce ve davranışlar üzerinde çalışırken hekim bedensel durumu izler. Hangi desteğin kim tarafından verileceği ve takip biçimi açık olmalıdır. [3]

Görüşmede mevcut tedavinizi, kullandığınız ilaç ve takviyeleri, kusma veya başka telafi davranışlarını ve fiziksel yakınmalarınızı paylaşın. Yeme bozuklukları alanında çalışabilecek yetkinlikte uzmanlarla, birbiriyle iletişim kuran bir ekip içinde ilerlemek gerekir. Bir diyet listesi psikoterapiyi veya tıbbi değerlendirmeyi karşılamaz. [1] [3]

Beslenme desteğine başlarken ne zaman hekime başvurmalı?

Bulimiadan şüpheleniyorsanız veya mevcut tedavide zorlanıyorsanız hekim ya da yeme bozukluğu ekibiyle görüşün; belirgin kilo kaybını beklemeyin. Tekrarlayan kusma, bayılma hissi veya çarpıntıyı yalnız yemek seçimiyle çözmeye çalışmayın. Gebelikte, emzirme döneminde ve çocuk/ergenlerde destek ayrıca kişiye ve gelişim dönemine göre planlanır. [2] [3]

Kanlı kusmada tıbbi yardım alın. Kanlı kusmaya bayılacak gibi olma, belirgin kötüleşme veya karın ağrısı eşlik ediyorsa acile başvurun. Bilinç kaybı ya da kendinize zarar verme açısından acil tehlike varsa Türkiye'de 112'yi arayın. [5] [3]

Hizmetin kapsamını değerlendirmek için online beslenme danışmanlığının kimler için uygun olduğunu inceleyebilirsiniz. Aktif yeme bozukluğunda öncelik ilgili hekim ve ruh sağlığı ekibidir; beslenme desteğinin bu süreçteki yeri kişisel değerlendirmeyle netleşir.