Prematüre bebek beslenmesinde ilk soru, bebeğin yalnız sütle mi beslendiği yoksa ek gıdaya hazır mı olduğudur. Eve yeni gelen bir bebeğe kilo alsın diye püre, bisküvi veya pekmez eklenmez. Anne sütü, gerekiyorsa hekimce seçilen formül ve taburculuk planı temel alınır. Ek gıdaya geçişte ise doğum haftası, düzeltilmiş yaş ve yutma becerisi birlikte değerlendirilir. [1] [4]
Ailenin ihtiyacı çoğu zaman karmaşık bir kalori hesabından önce şudur: Bugün ne sunabilirim, kıvamı nasıl olmalı ve hangi besinleri bekletmeliyim? Aşağıdaki seçimler ağızdan beslenmesi güvenli bulunan bebekler içindir. Sondayla beslenen veya yutma sorunu olan bebeğin planını hastane ekibi yürütür.
Taburculuk sonrası anne sütü ve mama düzeni
Anne sütü öncelikli besindir. Bazı prematüre bebeklerde ek protein ve mineral sağlayan anne sütü zenginleştiricisi (HMF), özel formül veya birlikte kullanım gerekebilir. Her prematüre bebeğin aynı ürüne ihtiyacı yoktur; seçimi ve ne zaman bırakılacağını takip ekibi belirler. HMF, evde süte eklenen tahıl veya başka bir gıdanın adı değildir. [1]
Ev için yazılı planda kullanılan ürünün adı, hazırlama biçimi, günlük beslenme düzeni, varsa demir/D vitamini ve kontrol tarihi bulunmalı. Demir ve D vitamini için internetten damla sayısı seçmeyin; alınan süt/formül ve bebeğin gereksinimi hesaba katılır. Mama yoğunluğunu artırmak için ölçek eklemeyin veya daha az su kullanmayın. [2] [10]
Prematüre bebek ek gıdaya ne zaman geçer?
Takvimde altı ayın dolması tek başına başlangıç işareti değildir. Düzeltilmiş yaş, doğumdan beri geçen süreden erken doğulan hafta sayısının çıkarılmasıdır. Örneğin 32. haftada doğan ve doğumundan beri 24 hafta geçmiş bir bebeğin düzeltilmiş yaşı 24 − (40 − 32) = 16 haftadır. Hesap, gelişimi yorumlamaya yardımcı olur; kendi başına ek gıda onayı vermez. [3]
Prematüreye özel 2022 uzlaşı belgesi, doğumdan sonraki 5–8 ay aralığını ve en az 3 aylık düzeltilmiş yaşı, gelişim becerileriyle birlikte ele alır. Cambridge rehberi çoğu bebek için düzeltilmiş 4–6 ayı belirtir. Aralıkların farklı olması, herkese tek bir ay yazılamayacağını gösterir: başlangıç bebeğin gelişimi ve sağlık durumuyla kararlaştırılır. [4] [5]
Başını sabit tutabilme, uygun destekle dik oturabilme, yiyeceğe uzanma/ağzını açma ve sunulan kıvamı yönetebilme birlikte değerlendirilir. Yalnız yemeğe bakması veya geceleri sık uyanması yeterli değildir. Hazırlık işaretleri gecikiyorsa kendi kendinize aylarca ertelemek yerine takip ekibine danışın. [5] [11]
Profesyonel diyet danışmanlığı almak ister misiniz?
Evet İstiyorumEk gıdaya hazır prematüre bebeğe ne yedirilir?
Öğünü yalnız meyve püresinden kurmayın. Demir içeren et, mercimek ve demirle zenginleştirilmiş tahıl gibi seçenekler de yer bulsun. Bitkisel demir kaynaklarını uygun kıvamdaki sebze veya meyveyle eşleştirebilirsiniz. Ek gıdaya başlamak, reçete edilen demir desteğini kendiliğinden bırakma gerekçesi değildir. [6]
| Besin | Nasıl sunulabilir? | Neye dikkat etmeli? |
|---|---|---|
| Et, tavuk, mercimek | İyice pişirip bebeğin yiyebildiği kıvamda ezin veya püre yapın. | Demir içeren seçenekleri dönüşümlü kullanın; yalnız sebze suyuyla öğünü geçiştirmeyin. |
| Demirle zenginleştirilmiş bebek tahılı | Etiketindeki hazırlama talimatıyla kaşıkta sunun. | Her yulaf veya pirinç ürünü demirle zenginleştirilmiş değildir. |
| Yumurta | Tam pişmiş yumurtayı uygun kıvamda ezin. | Yeni alerjen olarak tek başına tanıtın; bilinen alerjide denemeyin. |
| Sade yoğurt | Pastörize sütten yapılmış, tam yağlı ve şekersiz seçin. | Süt alerjisi varsa uygun değildir; laktozsuz olması alerjiyi çözmez. |
| Kabak, patates, brokoli; armut, muz | Sebzeyi ve sert meyveyi yumuşatın; çekirdekleri çıkarıp uygun kıvama getirin. | Meyveyi meyve suyu yerine sunun. Protein ve demir içeren besinlerin yerini sürekli almasın. |
Tablodaki yiyecekler bir başlangıç sırası veya aynı gün denenmesi gereken liste değildir. Çeşit seçimi, güvenli pişirme ve kıvam için örneklerdir. [5] [6] [11]
Yumurta ve yoğurt mutlaka yasak mı?
Prematüre doğmuş olmak tek başına yumurta veya yoğurdu yasaklamaz. Ek gıda zamanı kararlaştırıldığında yeni alerjenleri tek tek, küçük miktarda tanıtın; tolere edilenleri beslenmede tutun. Bilinen alerji, belirgin egzama veya önceki reaksiyon varsa ilk denemeyi hekimle planlayın. Süt alerjisinde yoğurt ve laktozsuz süt de sorun yaratabilir; rastgele ürün değiştirmeyin. Paketli bir ürün seçerken içindekiler ve alerjen uyarılarını her alışverişte yeniden okuyun. [7]
Hangi yiyecek ve içecekler verilmemeli?
| Seçim | Neden uygun değil? | Yerine ne düşünülebilir? |
|---|---|---|
| Bir yaşından önce bal | Bebek botulizmi riski taşır. | Yoğurt ve püreyi tatlandırmadan sunun. |
| Ana içecek olarak inek/keçi sütü veya bitkisel içecek | Anne sütü ya da bebeğe uygun formülün besinsel karşılığı değildir. | İlk yıl süt beslenme planını sürdürün; prematüre bebeğin sonraki geçişini ekiple belirleyin. |
| Meyve suyu, şekerli içecek, çay | Bebeğin öğününe gerekli bir besin katkısı sağlamaz; çay kafein de içerir. | Uygun kıvamda meyve; içecek için mevcut süt planı ve ek gıdada ekibin önerdiği su. |
| Çiğ/pastörize edilmemiş süt ürünleri, az pişmiş yumurta/et | Gıda kaynaklı enfeksiyon riski. | Pastörize süt ürünleri, tam pişmiş yumurta ve et. |
| Bütün kuruyemiş, bütün üzüm, sert elma/havuç, kaşık dolusu koyu fıstık ezmesi | Boğulma riski. | Yaşa ve yutma becerisine uygun ezme/püre; kuruyemiş ezmesini uygunsa incelterek yemeğe katın. |
Süt türünü değiştirme kararı prematüre bebeğin büyüme ve beslenme takibine bağlıdır; bir yaşını doldurmak özel formülü otomatik bırakma talimatı değildir. Yemeklere tuz, şeker veya bulyon eklemeyin. [8] [2]
Sert, yuvarlak ve yapışkan yiyecekleri yalnız küçük parçalara bölmek her zaman yeterli olmaz. Bebeği destekli ve dik oturtun, yemek boyunca yanında kalın; kıvamı güvenle yiyebildiği düzeye uyarlayın. [9]
Kişiye özel online diyet programı. Hemen başlayın!
Online Randevu AlPrematüre bebek için örnek beslenme düzeni
Örnek, ek gıdaya alışmış ve takip planında iki ek gıda öğünü bulunan bir bebek içindir. İlk tadım gününe, yalnız sütle beslenen bebeğe veya yutma sorunu olan bebeğe uygulanmaz. Malzemelerin önceden tek tek denenmiş olması gerekir. Kaşık sayısı ve süt miktarı sabitlenmedi; bebeğin büyümesi, iştahı ve mevcut planı belirleyicidir.
| Günün bölümü | Örnek seçim | Uyarlama |
|---|---|---|
| Uyanınca ve gün içindeki süt beslenmeleri | Taburculuk/takip planındaki anne sütü ve/veya formül | Ek gıda yedi diye süt öğününü kendiliğinizden kaldırmayın. |
| Bir ek gıda öğünü | Demirle zenginleştirilmiş bebek tahılı ve önceden denenmiş armut püresi | Tahılı talimatına uygun hazırlayın; şekere gerek yok. |
| Diğer ek gıda öğünü | İyi pişmiş kıyma, patates ve kabakla hazırlanmış püre/ezme | Kıymayı kuru parçalar halinde bırakmayın; yutma becerisine göre hazırlayın. |
| Akşam ve gerekiyorsa gece | Bebeğin süt beslenme planı | Öğün saatini, miktarını ve gece beslenmesini takip ekibinin önerisine göre sürdürün. |
Başka günlerde kıyma yerine iyi pişmiş mercimek, kabak yerine brokoli kullanılabilir. Yumurta ve sade yoğurt, tolere ediliyorsa çeşitliliğe katılır. Aynı öğünde bütün seçenekleri sunmanız gerekmez. Amaç süt beslenmesini aceleyle azaltmak değil, bebeğin yiyebildiği besinleri ve kıvamları yavaşça çeşitlendirmektir. Öğün eşleşmeleri örnek olarak hazırlanmıştır; kişiye özel reçete değildir. [6] [11]
Püreyi reddederse veya pütürde zorlanırsa
Bebeğin dinlenmiş olduğu bir zamanı seçin. Başını çevirdiğinde veya ağzını kapattığında kaşığı zorlamayın; başka bir öğünde yeniden deneyin. Püreden daha taneli kıvama geçişi becerisine göre ilerletin. Her lokmada öksürme, beslenirken sık boğulur gibi olma veya beslenmenin belirgin zorlaşması durumunda yutma değerlendirmesi isteyin. Nefes alamama, morarma ya da ciddi alerjik reaksiyonda acil yardım çağırın. [11] [2] [7] [9]
Bebeğinizin öğünlerini takip planına uyarlayalım
Çocuk hekiminin takibi sürerken, tıbben stabil ve ağızdan güvenle beslenen bebeğiniz için besin çeşitliliği ve öğün hazırlığı konusunda destek alabilirsiniz. Sonda, yutma bozukluğu veya tıbben dengede olmayan bir durum hastane ekibinin değerlendirmesini gerektirir.



