Şişkinlik ve Gaza Ne İyi Gelir? Beslenme ve Tetikleyiciler

Mercimek yemeğinden sonra şişmek, bütün baklagilleri bırakmanız gerektiği anlamına gelmez. Aynı sofrada porsiyon, gazlı içecek ve yeme hızı da değişmiş olabilir. Önce günlük düzeni gözden geçirmek, ardından gerçekten sorun yaratan yiyeceği ayırmak daha anlaşılır bir başlangıçtır.

Yemek sonrası şişkinlik ve gaz nasıl hafifletilir?

• Büyük öğünü küçültün. Tek seferde çok yemek yerine gün içine uygun biçimde dağıtın; lokmaları aceleyle yutmayın.
• Gazlı içecek yerine gazsız su deneyin. Pipetle içmek ve sık sakız çiğnemek de yutulan havayı artırabilir.
• Kendinizi iyi hissediyorsanız kısa bir yürüyüş yapın. Yemek sonrası hafif hareket yardımcı olabilir; şiddetli ağrıyı yürüyüşle geçirmeye çalışmayın.
• Kabızlık eşlik ediyorsa lif artışını yavaş yapın. Birden bol kepek veya baklagil eklemek gazı artırabilir. Yulaf gibi çözünür lif kaynaklarını tolere ettiğiniz miktarda deneyin ve yeterli sıvı alın.

Yeme alışkanlıkları ve kabızlıkla ilgili adımlar herkes için aynı etkiyi göstermez. Rahatlamayı belirli bir dakikaya bağlamak mümkün değildir. [1] [3] [15]

Gaz yapan yiyecekler: neyi azaltıp ne deneyebilirsiniz?

Herkeste en çok gaz yapan tek bir yiyecek yoktur. Gaz yapabilen bir besin, bağırsak için zararlı sayılmaz. Baklagil, sebze ve meyveleri topluca kesmek yerine porsiyona ve tekrar eden belirtilere bakın. Aşağıdaki örnekler kişisel tetikleyiciyi aramaya yardımcı olur; “serbest” ve “yasak” listesi değildir. [1] [16]

Baklagiller ve bazı sebzeler

Fasulye, mercimek, lahana, soğan ve sarımsak bazı kişilerde gazı artırabilir. Önce yediğiniz miktarı ve yemeğin içindeki diğer malzemeleri not edin; bütün sebze grubunu çıkarmayın. [15]

Süt ve sütlü ürünler

Laktozu sindirmekte zorlanıyorsanız süt veya dondurma sonrasında yakınma olabilir. Laktozsuz ürünler bir seçenek olabilir; bazı kişiler yoğurdu ve olgun sert peynirleri daha rahat tüketir. Süt ürünlerini azaltırken kalsiyum kaynaklarını koruyun. Seçeneklerin ayrıntısı laktoz intoleransında beslenme rehberinde yer alıyor. [5]

Elma, armut ve bazı diğer meyveler

Elma ve armut gibi meyvelerdeki bazı şekerler gazı artırabilir. Meyveyi tamamen bırakmak yerine miktarı gözden geçirin. Portakal veya kivi gibi farklı seçenekleri, kendi toleransınıza göre deneyebilirsiniz. [16] [17]

Şekersiz sakız, şekerleme ve bazı diyet ürünleri

Etikette sorbitol, mannitol veya ksilitol varsa tükettiğiniz miktara bakın. Şeker içermemek, gaz yapmamak anlamına gelmez. Sakızda yutulan hava da yakınmaya katkıda bulunabilir. [15]

Gazlı içecekler ve çok yağlı öğünler

Gazlı içeceklerin karbondioksiti geğirmeyi artırabilir. Çok yağlı, büyük öğünler de şişkinliği ağırlaştırabilir. İçeceği gazsız seçmek ve öğünü hafifletmek, aynı anda pek çok besini kesmeden denenebilecek değişikliklerdir. [1] [15]

Gaz sorunu olan biri ne yiyebilir?

Tek bir “gaz giderici besin” aramak yerine, daha önce rahat tükettiğiniz yiyeceklerden sade bir öğün kurun. Örneğin pirinç, yumurta veya sade pişmiş balık ve havuç bir seçenek olabilir. Örnek menü bir tedavi reçetesi değildir; miktar, eklenen soslar ve kişisel tolerans sonucu değiştirir. Düşük FODMAP listelerinde yer almak da sınırsız tüketilebileceği anlamına gelmez. [16] [17]

Tetikleyiciyi bulmak için yemek-belirti günlüğü

Bir süre öğün saatini, yiyecek ve içecekleri, yaklaşık miktarı, yakınmanın ne zaman başladığını ve dışkılama düzenini yazın. Acele yemek veya alışılmadık derecede büyük bir öğün gibi ayrıntıları da ekleyin. Besin günlüğü, hekim veya diyetisyen görüşmesini somutlaştırabilir. [1]

Örnek kayıt: “Öğle: mercimek çorbası, soğanlı salata, gazlı içecek; hızlı yedim. Öğleden sonra gerginlik başladı.” Tek kayıt, mercimeğin suçlu olduğunu göstermez. Aynı anda her şeyi keserseniz hangi değişikliğin fark yarattığını da ayıramazsınız. Bir değişkeni izleyerek ilerleyin; sonuçsuz denemeleri uzatmak yerine kaydı görüşmeye götürün.

Her karın şişliği fazla gazdan mı kaynaklanır?

Şişkinlik, karında doluluk veya gerginlik hissidir; gözle görülür karın büyümesi her zaman eşlik etmez. Geğirme ve bağırsaktan gaz çıkarma farklı belirtilerdir. Yutulan hava ve bağırsak bakterilerinin bazı karbonhidratları parçalaması gaz oluşturur. Kabızlık, bazı besinlerin sindirimindeki güçlük veya IBS'de bağırsak duyarlılığı da yakınmada rol oynayabilir. Yalnız şişkinlikten neden veya tanı çıkarılamaz. [2]

Gazla birlikte ishalin sık tekrarlaması da değerlendirme gerektirir. Gastrit için bir yasak listesi, karında gaz hissinin nedenini açıklamaz. Ayak veya yüzdeki şişliği ise bağırsak gazı gibi ele almayın; nedeni belirsiz, ani veya ağrılı şişlik için tıbbi yardım alın. [3] [14]

Düşük FODMAP diyeti ne zaman düşünülür?

Düşük FODMAP diyeti, özellikle IBS tanısı olan kişilerde bazı fermente olabilen karbonhidratları geçici olarak azaltıp ardından yeniden denemeye dayanan bir yaklaşımdır. Gaz yaşayan herkesin ilk adımı değildir. Diyetisyen eşliğinde yürütülür; amaç tolere edilen besinleri geri ekleyerek kişiye uygun çeşitliliği korumaktır. Herkes aynı ölçüde yarar görmez; kısıtlamayı süresiz uzatmayın. [4]

Günlük kayıtlarınıza rağmen neyi değiştireceğinizi ayıramıyorsanız, bağırsak sorunlarında çevrim içi beslenme danışmanlığı öğünleri ve toleransı birlikte değerlendirmeye yardımcı olabilir. Tanı, tetkik ve ilaç kararları hekime aittir.

Şişkinlik için ne zaman doktora başvurmalı?

Şişkinlik sık tekrarlıyorsa, geçmiyorsa veya beslenme değişikliklerine rağmen sürüyorsa randevu alın. İstemsiz kilo kaybı, dışkıda kan veya kalıcı dışkılama değişikliği varsa değerlendirmeyi ertelemeyin. Kusma, ateş ya da gaz ve dışkı çıkaramama eşliğinde aynı gün tıbbi yardım isteyin. Aniden başlayan şiddetli karın ağrısı, kanlı kusma veya belirgin nefes darlığında acile başvurun; Türkiye'de 112'yi arayabilirsiniz. [3]